Oğuz Atay ve Mehmet Kerem Meselesi

03/05/2015 Basından

Boğaziçi Üniversitesi Matematik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Oral’ın uzun zamandır üzerinde durduğu iddiası ile ilgili bilgileri arşivimizde yer alması açısından OguzAtay.net olarak bir araya getirdik.
1- Ayrıntı Sandığı Programı

2 – 9 Kasım 2008 tarihli Hürriyet haberi:

arkadaskarilariHafiye gibi Oğuz Atay’ın peşinde

Boğaziçi Üniversitesi Matematik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Oral aynı zamanda iyi bir koleksiyonerdir. İmzalı kitaplar ve objeler toplar, onlardan yola çıkarak bir hafiye gibi çalışır, edebiyat arkeologluğu yapar. Son kitabı Şiir Hikayeleri’nde ilginç bir yazı okudum. Bir edebiyat tarihi magazini olarak dikkatimi çekti doğrusu.

Oğuz Atay ünlü romanı Tutunamayanlar’ı yazarken hayatında Sevin Seydi vardır. Sevin Seydi, hem ressamdır hem de Anglosakson edebiyatını çok iyi bilmektedir. Atay, Tutunamayanlar’ı ve Tehlikeli Oyunlar’ı Sevin Seydi’ye ithaf eder. Zaten her iki kitabın kapağını da Seydi yapar.

Sevin Seydi’nin kapağını yaptığı iki çeviri roman daha vardır. İkisi de 1967’de basılmıştır. Biri Casanova’nın kitabı Çapkın Papaz, diğeri de Fransız yazar Georges Courteline’nin Arkadaş Karıları. Her iki kitabın çevirisinde Memet Kerem imzası vardır. Haluk Oral buradan şöyle bir varsayıma gidiyor: “Bu çevirmenin adına başka bir yerde rastlamadım. Fakat basım yılını dikkate alarak, Sevin Seydi-Oğuz Atay ortak çalışmasının ilk ürünleri olma ihtimalleri var diye düşünüyorum. Bence bu iki kitabı Memet Kerem adıyla Oğuz Atay çevirmiştir.”

Oğuz Atay’ın çevirdiği kitapla yaşamında örtüşen ilginç bir rastlantıya dikkat çekiyor Oral. Yani Arkadaş Karıları kitabını çevirirken arkadaşının karısıyla mı birliktedir? “Oğuz Atay, 1956’da onu ilk kez gördüğünde, en yakın arkadaşı Uğur Ünel’in nişanlısıdır Sevin Seydi. Bir yıl sonra Uğur Ünel ve Sevin Seydi evlenirler. Oğuz Atay da 1961’de Fikriye Fatma Gürbüz’le evlenir. Fakat bu iki evlilik de 1967’de biter; Oğuz Atay ve Sevin Seydi beraber yaşamaya başlarlar.”

Kaynak: http://www.hurriyet.com.tr/pazar/10316163.asp

3- 1 Ocak 2012 tarihli Hürriyet Pazar haberi:

capkin-papazÇapkınlığın, baştan çıkarmanın kitabını yazan Kazanova ile Türk aydınının ruh röntgenini çeken Oğuz Atay’ı aynı cümle içinde bir araya getiren şey ne olabilir sizce?

Geçen hafta Hürriyet’te Giocomo Girolamo Casanova’nın İkinci Dünya Savaşı sırasında tesadüfen kurtarılan orijinal hatıratı ve diğer yazılarının Fransa Milli Kütüphanesi’nde sergilendiği haberi çıktı. Ondan bir hafta önce de Atay’ın Halit Refiğ’e yazdığı mektuplarından oluşan kitabı geldi.
Bu iki büyük ismi birleştiren bir şey vardı ama neydi? Bu tesadüf boşuna olamazdı.
İmdadıma Haluk Oral’ın İş Bankası Kültür Yayınları tarafından basılan ‘Şiir Hikayeleri’ kitabı yetişti.
Orada Oğuz Atay ile ilgili ilginç bir iddia yer alıyor.
1967’de ‘Kazanova’nın Hatıraları – Çapkın Papaz’ adıyla bir kitap yayımlanıyor.
Kitabın çevirmeni Mehmet Kerem ve kapak tasarımı da Sevin Seydi’ye ait.
Aynı ikilinin, yani çevirmen ve kapak illüstratörünün aynı yıl yayımlanan bir kitapta daha isimlerini yan yana görüyoruz. Georges Courteline’in ‘Arkadaş Karıları’ adıyla çevrilen erotik romanı.
Mehmet Kerem adına bir daha çevirmen olarak hiçbir kitapta rastlanmıyor.
Ancak Oğuz Atay’ın ‘Tutunamayanlar’ romanının kapağı da Sevin Seydi’ye ait. Hatta Atay’ın ‘Topografya’ kitabının çizimleri de.
İkili o dönem sevgili olarak aynı evi paylaşıyorlar.
Atay’ın sıkıntılar içinde ‘Tutunamayanlar’ romanını bitirmeye çalıştığı yıllar.
Haluk Oral’ın iddiası, Mehmet Kerem’in aslında Oğuz Atay olduğu ve para kazanabilmek için takma isimle çeviri yaptığı. Daha sonra bu isme rastlamamamız da bundan dolayı.
‘Arkadaş Karıları’ kitabının kapağında bir başka benzerlik dikkatimi çekti benim. Kitabının kapağındaki illüstrasyona bakınca oradaki sakallı erkeğin ne kadar da Oğuz Atay’a benzediği.
Sevin Seydi ile Atay’ın ilişkisinin hikayesi de kitabın adındaki gibi. Sevin Seydi,
Atay’ın yakın bir arkadaşının karısı. İkisi de eşlerinden ayrıldıktan sonra birlikte yaşamaya başlıyorlar.
İşte, Kazanova ve Oğuz Atay’ın yollarının bir dönem yazar ve çevirmen olarak kesiştiğinin kanıtları bunlar.
Halen Londra’da sahaflık yapan Sevin Seydi’den başkası tam gerçeği bilemez tabii. Keşke konuşsa da biz de öğrensek.
Bu arada ‘Şiir Hikayeleri’ kitabının ilk basımı 2008’de yapıldı ve orada sunulan bu kanıtlara şimdiye kadar hiçbir itiraz gelmedi.

İLK KEZ 1922’DE ÇEVRİLDİ

Fransa Milli Kütüphanesi’nde sergilenen 3 bin 700 sayfalık Kazanova’nın elyazmalarının 2013’ten itibaren Gallimard Yayınevi tarafından basılacağı bilgisi de var haberde. Türkiye’de Kazanova’nın hatıralarının ilk kez 1922’de eski yazıyla dört cilt olarak yayımlandığını biliyor muydunuz? Hasan Bedrettin’in Fransızcadan çevirdiği anıların tamamı 1594 sayfa ve ‘Kazanova’nın Sergüzeşti’ adını taşıyordu. Anıları çok merak eden varsa bir iki çevirinin yapıldığını ve yayımlandığını, sahaflarda bulunabileceğini hatırlatayım.

Kaynak: http://www.hurriyet.com.tr/pazar/19579195.asp

Facebook'ta Paylaş

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>